AI Agent چیست و چه فرقی با چت‌بات دارد؟

ابزارهای هوشمند امروزی صرفا به پاسخ دادن سوالات کاربران محدود نیستند؛ چت‌بات‌ها برای برقراری گفتگو و پاسخ‌گویی به درخواست‌های ساده طراحی شده‌اند و AI Agent نیز علاوه‌بر درک هدف کاربر، می‌تواند تصمیم‌گیری کند، برنامه‌ریزی انجام دهد و وظایف را به‌صورت خودکار اجرا کند.

شناخت تفاوت این دو فناوری به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا بهترین راهکار را برای افزایش بهره‌وری و اتوماسیون فرآیندها انتخاب کنند. در ادامه، با مفهوم ایجنت آشنا خواهید شد و به تفصیل بیان می‌کنیم تفاوت چت‌بات با AI Agent چیست.

AI Agent چیست؟

ایجنت هوش مصنوعی (AI Agent) یک سیستم مبتنی‌ بر هوش مصنوعی است که برای رسیدن به یک هدف مشخص، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی می‌کند. این سیستم وظایف پیچیده را انجام می‌دهد و مانند یک دستیار هوشمند عمل می‌کند؛ یعنی در ابتدا اطلاعات یا داده‌های محیط را دریافت و پردازش می‌کند، سپس بهترین تصمیم را می‌گیرد. در نهایت نیز با ابزارهای مختلف وارد عمل می‌شود.

دستیارهای صوتی همچون Google Assistant و حتی خود ChatGPT در دسته ایجنت‌های هوش مصنوعی قرار می‌گیرند و تصمیم می‌گیرند چه کارهایی را چگونه انجام بدهند. به بیان دیگر، ایجنت هوش مصنوعی یک دستیار حرفه‌ای است که علاوه‌بر پاسخ دادن به سوالات، فرایندها را پیگیری و اجرا می‌کند.

چت‌بات چیست؟

چت‌بات (Chatbot) در دسته‌بندی نرم‌افزارها قرار می‌گیرد و با انسان از طریق پیام‌های متنی یا صوتی گفتگو می‌کند. یک چت‌بات هوش مصنوعی با استفاده از پردازش زبان طبیعی (NLP) ورودی‌ها را شناسایی کرده و برای آن‌ها پاسخ‌های مرتبط ارائه می‌دهد.

چت‌بات‌ها براساس مجموعه قوانین یا اسکریپت تعریف‌شده، برنامه‌ریزی می‌شوند و از روی داده‌های خاصی آموزش می‌بینند که به اصطلاح به آن Learning می‌گویند. این نرم‌افزارها صرفا می‌توانند در حوزه‌های مشخص و سوالات تکراری فعالیت داشته باشند. برای مثال، ربات‌های پشتیبانی مشتری (موجود در سایت‌های اینترنتی)، ازجمله چت‌بات‌های هوشمند هستند که به سوالات مشخصی جواب می‌دهند.

تفاوت اصلی چت بات و AI Agent چیست؟

اصلی‌ترین تفاوت AI Agent و چت بات در میزان استقلال و گستردگی وظایف است. چت‌بات‌ها پاسخ دهنده و ایجنت‌ها اقدام کننده هستند. در یک گفتگو، چت‌بات‌ها عملکرد خطی خواهند داشت؛ یعنی ابتدا پرسشی را دریافت می‌کنند و سپس براساس پاسخ‌های از پیش آماده شده، پاسخی ارائه می‌دهند. اگر از چت‌بات بخواهید برایتان ایمیل بنویسد، محتوا را تولید می‌کند اما ارسال ایمیل برعهده شما خواهد بود.

اما عملکرد ایجنت‌های هوش مصنوعی فراتر از چت‌بات‌ها و صرفاً پاسخ‌دهی است. آن‌ها مفهوم کلی هدف شما را متوجه می‌شوند، به منابع مختلف اتصال پیدا می‌کنند و تمام اقدامات لازم را انجام می‌دهند.

اگر به یک ایجنت بگویید می‌خواهم هرچه زودتر به مقصد برسم، ایجنت از شما هدف را می‌پرسد و سپس برنامه سفر را برنامه‌ریزی می‌کند. به دنبال آن مراحل رزرو و هماهنگی را انجام می‌دهد. در واقع چت‌بات مانند یک مشاور است که اطلاعات ارائه می‌دهد ولی اجرای نهایی کارها با کاربر است. حال آن‌که ایجنت مانند یک عامل تصمیم‌گیرنده، کل فرایند را مدیریت و هندل می‌کند.

AI Agent چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟

ایجنت‌های هوش مصنوعی برای انجام وظایف چندمرحله‌ای و خودکار طراحی شده‌اند. آن‌ها می‌توانند به سیستم‌های مختلف مانند تقویم، ایمیل، پایگاه داده‌ها و … متصل شوند و بدون دخالت مکرر انسان فعالیت کنند. برای مثال:

• یک ایجنت پس از دریافت هدف رسیدن به مقصد، به تقویم شما دسترسی پیدا کرده و پس از بررسی پروازها و هتل‌ها، بهترین گزینه را انتخاب می‌کند. علاوه‌بر آن می‌تواند مراحل رزرو خودکار را نیز انجام دهد.
• ایجنت موجود در یک شرکت بزرگ می‌تواند داده‌های فروش، موجودی انبار، شرایط تامین‌کنندگان و عوامل خارجی را بررسی کرده و به‌دنبال آن تقاضا را پیش‌بینی کند.
• در رسانه کارکرد ایجنت با تحلیل رفتار کاربران و موضوعات ترند نمایان می‌شود. ایجنت می‌تواند فید محتوای اختصاصی هر مخاطب را به‌روزرسانی کرده و نرخ ماندگاری را افزایش دهد.
• ابزارهایی مانند Tableau AI و Power BI Copilot نمونه‌هایی از ایجنت‌های تحلیل داده هستند. این ابزارها حجم زیادی از اطلاعات را بررسی کرده و گزارش‌های کاربردی ارائه می‌کنند.
• در حوزه مهمانداری نیز می‌توان به HostAI اشاره کرد. این ایجنت بیش از ۸۰٪ ارتباطات را خودکار کرده و درخواست‌های تعمیرات و مدیریت درآمد را بهینه‌سازی می‌کند.

چت‌بات برای چه کارهایی مناسب‌تر است؟

چت‌بات‌ها در تعاملات ساده و تکراری عملکرد مناسبی دارند. زمانی که باید به سوالات متداول پاسخ مشخصی داده شود، از چت‌بات‌ها کمک می‌گیرند. برای مثال:

• در سیستم‌های پشتیبانی مشتری، از چت‌بات‌های هوشمند استفاده می‌شود.
• وب‌سایت‌های فروشگاهی برای تکمیل سفارش یا پیگیری ارسال کالا از چت‌بات کمک می‌گیرند.
• آموزش کاربران در پرتال‌های آنلاین یا سرویس‌هایی مانند بانکداری اینترنتی از طریق چت‌بات‌ها صورت می‌گیرد.

چت‌بات‌ها به حوزه‌های خاص و مجموعه‌ای از دیالوگ‌های از پیش تعیین‌شده محدود هستند. به همین دلیل نمی‌توان از آن‌ها در شرایط خیلی پیچیده یا تصمیم‌گیری‌های مهم استفاده کرد. چت‌بات‌ها گزینه‌های مقرون‌به‌صرفه‌تر و ساده‌تر AI Agent هستند که می‌توانند به حجم زیادی از درخواست‌های تکراری کاربران پاسخ بدهند.

کاربرد AI Agent در کسب ‌و کارها

چت‌بات‌ها و ایجنت‌ها نقش مهمی در رشد و توسعه کسب‌وکارها دارند اما در حوزه‌های متفاوتی استفاده می‌شوند. چت‌بات‌ها در ارتباط با مشتری (front-end) و کارهای روزمره ساده مورد استفاده قرار می‌گیرند اما ایجنت‌های هوش مصنوعی وارد فرایندهای پشتیبانی و تحلیل می‌شوند. برای نمونه:

• چت‌بات‌هایی مثل ChatGPT ،Drift یا Intercom به سوالات مشتریان پاسخ می‌دهند و نقش اولیه پشتیبانی را برعهده می‌گیرند.
• در مبحث فروش ایجنت‌هایی وجود دارند که مشتریان بالقوه (لید) را شناسایی کرده و برای جذب آن‌ها پیام‌های شخصی‌سازی‌شده می‌فرسند.
• ایجنت‌های تحلیل همچون Tableau AI یا Power BI Copilot می‌توانند داده‌های سازمانی را بررسی کرده و گزارش‌های مدیریتی تولید کنند.
• ابزارهایی مانند HubSpot AI زمان و محتوای ارسال ایمیل‌های تبلیغاتی را بهینه می‌کنند و نرخ تعامل را افزایش می‌دهند.
• ایجنت‌های هوش مصنوعی در بررسی رزومه‌ها، توصیه گزینه‌های شغلی و حتی تصمیم‌گیری‌های مالی (فرضا در معاملات بورس) کاربرد دارند.

برای دیدن نمونه‌های عملی در سازمان‌ها، ۱۰ کاربرد هوش مصنوعی و بهترین ابزارهای هوش مصنوعی را در بلاگ گپیار ببینید. اگر می‌خواهید با پرامپت‌های آماده شروع کنید، ۱۵ پرامپت طلایی برای هوش مصنوعی هم کمک می‌کند.

آیا هر کسب و کاری به AI Agent نیاز دارد؟

انتخاب بین چت‌بات و ایجنت به میزان پیچیدگی وظایف، منابع فنی و بودجه شرکت بستگی خواهد داشت. اگر کسب‌ و کار دارای تعاملات ساده و تکراری است یا بودجه محدودی برای توسعه هوش مصنوعی دارد، وجود یک چت‌بات حرفه‌ای نیازهای اساسی را برآورده می‌کند.

در صورتی که فرایندها چندمرحله‌ای بوده و تصمیم‌گیری‌های میان حوزه‌ای مورد نیاز باشد، اتوماسیون با AI Agent مناسب‌تر خواهد بود.

در واقع، هرچقدر نیازهای یک کسب و کار عمومی‌تر و تکراری‌تر باشد، استفاده از چت‌بات کافی خواهد بود، اما هرگاه کسب‌وکار به اتوماسیون پیچیده‌تر و تجمیع داده‌ نیاز داشته باشد، ایجنت‌ها ارزش بیشتری خواهند داشت. البته پیاده‌سازی ایجنت‌ها زمان‌بر و نیازمند تخصص فنی بالا است. بنابراین باید با در نظر گرفتن اهداف دقیق، منابع در دسترس و الزامات پروژه تصمیم‌گیری کرد.

جمع‌بندی

ایجنت هوش مصنوعی و چت‌بات دو ابزار هوشمند هستند که کارکردهای متفاوتی دارند. چت‌بات‌ها برای پاسخ‌گویی به سوالات مشخص و تعاملات ساده طراحی شده‌اند. ایجنت‌ها نیز می‌توانند مستقلاً تصمیم گرفته و برنامه‌ریزی کنند. علاوه‌بر آن می‌توانند وظایف پیچیده را نیز به طور خودکار انجام دهند.

در عمل، انتخاب میان این دو به نیاز کسب‌وکار بستگی دارد. استفاده از چت بات هوشمند برای کسب‌وکارهای کوچک و نیازهای ساده مناسب است. سازمان‌هایی که دارای فرایندهای تحلیلی و خودکارسازی گسترده‌ هستند، باید از ایجنت‌های هوش مصنوعی بهره بیشتری ببرند. به زبان ساده چت‌بات‌ها در گفتگو متخصص بوده و ایجنت‌ها در عمل توانمند هستند.

اگر می‌خواهید این قابلیت‌ها را روی سایت و فرآیندهایتان پیاده کنید، طراحی سایت، گپیار پلاس و تماس با ما را ببینید — و برای مسیر یکپارچه، تفاوت دیجیتال مارکتینگ پراکنده با سیستم یکپارچه دیجیتال را هم بخوانید.

سوالات متداول