۱۰ اشتباه رایج در طراحی اپلیکیشن

اجازه دهید مقاله را با یک آمار تکان‌دهنده آغاز کنیم: آیا می‌دانستید بیش از ۷۰ درصد از اپلیکیشن‌ها، در همان هفته‌ی اول پس از نصب، توسط کاربران از روی گوشی پاک (Uninstall) می‌شوند؟

ساختن یک اپلیکیشن موبایل، سرمایه‌گذاری جذابی است که می‌تواند کسب‌وکار شما را مستقیماً وارد جیب مشتریان کند. اما اگر این کار بدون شناخت دقیقِ رفتار کاربر انجام شود، به یک چاه ویل برای هدر رفتن بودجه و زمان شما تبدیل خواهد شد. بسیاری از مدیران، صدها میلیون تومان برای برنامه‌نویسی هزینه می‌کنند، اما در نهایت با اپلیکیشنی روبرو می‌شوند که هیچ‌کس حاضر نیست از آن استفاده کند! چرا؟ چون در تله‌ی اشتباهات کلاسیک افتاده‌اند.

ما در گپیار، به واسطه سال‌ها تجربه در طراحی و بازاریابی اپلیکیشن، شاهد پروژه‌های شکست‌خورده‌ی زیادی بوده‌ایم. در این مقاله، قصد داریم دست روی نقاط ضعفی بگذاریم که معمولاً از چشم کارفرمایان پنهان می‌ماند. اگر می‌خواهید سرمایه‌تان را نجات دهید، این «۱۰ اشتباه مرگبار در طراحی اپلیکیشن» را با دقت بخوانید.

اشتباه اول: پیچیدگی بیش از حد و تجربه کاربری گیج‌کننده

وقتی تجربه کاربری (UX) ضعیف باشد، کاربر احساس خنگی و کلافگی می‌کند و راحت‌ترین واکنش را نشان می‌دهد: فشردن دکمه Uninstall.

اشتباه دوم: اجبار به ثبت‌نام طولانی در همان ثانیه اول

تصور کنید وارد یک فروشگاه فیزیکی می‌شوید و قبل از اینکه حتی بتوانید ویترین مغازه را ببینید، نگهبان جلویتان را می‌گیرد و می‌گوید: "اول فرم مشخصات شخصی‌ات را پر کن، بعد وارد شو!" قطعاً شما از آن مغازه فرار می‌کنید.

در دنیای دیجیتال هم دقیقاً همین اتفاق می‌افتد. بسیاری از اپلیکیشن‌ها به محض باز شدن، یک فرم طولانی (شامل نام، ایمیل، تاریخ تولد، ساخت رمز عبورِ پیچیده و…) جلوی کاربر می‌گذارند. این یک اشتباه مهلک است!

شما باید ابتدا به کاربر اجازه دهید وارد اپلیکیشن شود، محیط آن را ببیند، به محصولات علاقه‌مند شود و فقط در زمان ثبت سفارش از او اطلاعات بخواهید.

اشتباه سوم: بمباران امکانات به جای تمرکز بر نیاز اصلی

یکی از دیالوگ‌های رایج کارفرمایان در جلسات مشاوره این است: "ما یه اپلیکیشن می‌خوایم که فروشگاه باشه، شبکه‌اجتماعی داشته باشه، سیستم چت آنلاین داشته باشه، ردیابی نقشه هم داشته باشه!"

تلاش برای ساختن یک "سوپر اپلیکیشن" در همان نسخه اول، اشتباهی است که بودجه شما را می‌بلعد و زمان لانچ (انتشار) پروژه را ماه‌ها به تاخیر می‌اندازد. در نهایت هم اپلیکیشنی سنگین و پر از باگ تحویل می‌گیرید که هیچ‌کدام از قابلیت‌هایش درست کار نمی‌کند.

اشتباه چهارم: حجم بالای اپلیکیشن و کندی کلافه‌کننده

حافظه گوشی کاربران، ارزشمندترین دارایی آن‌هاست. هیچ‌کس حاضر نیست برای نصب اپلیکیشن شما، عکس‌های خانوادگی‌اش را پاک کند! اگر اپلیکیشن شما به دلیل کدنویسی کثیف، استفاده از عکس‌های بهینه‌نشده و انیمیشن‌های سنگین، حجمی بیش از حد استاندارد (مثلاً بالای ۱۰۰ مگابایت برای یک اپلیکیشن ساده) داشته باشد، نیمی از کاربران در همان مرحله دانلود از مارکت (مثل کافه بازار) منصرف می‌شوند.

از طرفی، کدنویسی غیراستاندارد باعث می‌شود اپلیکیشن به شدت کُند عمل کند، باتری گوشی کاربر را داغ کند و اینترنت زیادی مصرف نماید.

اشتباه پنجم: نادیده گرفتن پلتفرم‌ها؛ طراحی فقط برای یک سیستم‌عامل

اشتباه ششم: توهم «بساز، خودشون میان!» — فراموش کردن بازاریابی و ASO

این اشتباه دقیقاً همان جایی است که مرز بین یک "شرکت برنامه‌نویسیِ خشک" و یک تیم دیجیتال مارکتینگ مشخص می‌شود.

بسیاری از مدیران فکر می‌کنند اگر بهترین اپلیکیشن دنیا را بسازند و آن را در کافه‌بازار یا گوگل‌پلی بگذارند، فردا صبح میلیون‌ها نفر آن را دانلود می‌کنند!

این یک توهم خطرناک است! اپلیکیشنی که دیده نشود، تفاوتی با یک اپلیکیشن ساخته‌نشده ندارد. اگر بخشی از بودجه خود را برای بازاریابی اپلیکیشن (App Marketing) کنار نگذارید، شکست شما قطعی است.

شما به سئو مارکت‌ها (ASO) نیاز دارید تا وقتی کاربر کلمه‌ای را در بازار سرچ می‌کند، اپلیکیشن شما لینک اول باشد. همچنین برای نصب‌های اولیه، باید کمپین‌های تبلیغاتیِ نصب (CPI) اجرا کنید تا چرخه‌ی رشد اپلیکیشن به حرکت درآید.

اشتباه هفتم: نادیده گرفتن حالت آفلاین

یکی از آزاردهنده‌ترین تجربه‌های کاربری زمانی رخ می‌دهد که اینترنت کاربر برای چند ثانیه قطع می‌شود (مثلاً در مترو یا آسانسور) و اپلیکیشن بلافاصله یک صفحه سفیدِ ترسناکِ Error (خطا) نشان می‌دهد و به طور کامل از کار می‌افتد!

این نشان‌دهنده یک معماریِ نرم‌افزاریِ بسیار ضعیف است. یک اپلیکیشن حرفه‌ای باید دارای سیستم کشینگ (Caching) استاندارد باشد؛ یعنی بتواند در حالت آفلاین، حداقل اطلاعاتی که کاربر قبلاً دیده است (مثل منوها یا لیست محصولات بازدیدشده) را به او نشان دهد و با یک پیام گرافیکیِ محترمانه به او بگوید: "به نظر می‌رسد اینترنت شما قطع شده است." این احترام به کاربر، ماندگاری او را در اپلیکیشن تضمین می‌کند.

اشتباه هشتم: بی‌توجهی به امنیت داده‌ها و حریم خصوصی کاربران

هیچ‌چیز سریع‌تر از "ترسِ به خطر افتادن اطلاعات شخصی"، کاربر را فراری نمی‌دهد. اشتباه هشتم در دو بخش رخ می‌دهد:

• درخواست دسترسی‌های نامربوط: فرض کنید اپلیکیشن شما یک فروشگاه لباس است؛ اگر در هنگام نصب از کاربر اجازه دسترسی به "گالری عکس‌ها" یا "میکروفون" را بخواهید، کاربر فوراً به شما شک کرده و اپلیکیشن را پاک می‌کند. فقط دسترسی‌هایی را بخواهید که واقعاً به آن‌ها نیاز دارید.
• ضعف در رمزنگاری: اگر تیم برنامه‌نویسی از پروتکل‌های امنیتی (مثل توکن‌های اعتبارسنجی و SSL) برای ارتباط بین اپلیکیشن و سرور استفاده نکنند، اطلاعات بانکی و رمز عبور کاربران به راحتی توسط هکرها (در شبکه‌های وای‌فای عمومی) به سرقت می‌رود. این فاجعه می‌تواند باعث نابودی برند و درگیری‌های قانونی برای شما شود.

اشتباه نهم: حرکت در تاریکی؛ نداشتن ابزارهای تحلیل رفتار کاربر

فرض کنید اپلیکیشن شما ۱۰۰۰ بار نصب شده است، اما فقط ۵ نفر از شما خرید کرده‌اند! آیا می‌دانید آن ۹۹۵ نفر دقیقاً در کدام صفحه از اپلیکیشن ناامید شده‌اند و خارج شده‌اند؟ اگر پاسخ شما «نه» است، یعنی در تاریکیِ مطلق در حال مدیریت کسب‌وکارتان هستید.

یکی از مرگبارترین اشتباهات در طراحی اپلیکیشن، وصل نکردنِ آن به ابزارهای تحلیل‌گر قدرتمند (مثل Firebase یا Google Analytics for Firebase) است.

بدون این ابزارها، اپلیکیشن شما مانند یک جعبه سیاه است و هیچ دیتایی برای تصمیم‌گیری‌های بازاریابی ندارید. اما زمانی که اپلیکیشن شما به درستی به سیستم‌های ترکینگ (Tracking) متصل باشد، تیم مارکتینگ دقیقاً متوجه می‌شود که:

• کاربران در کدام مرحله از ثبت‌نام گیج می‌شوند؟
• کدام دکمه بیشترین کلیک را داشته است؟
• چرا سبدهای خرید قبل از پرداخت رها می‌شوند؟
• فقط با داشتن این داده‌ها (Data-Driven Marketing) است که می‌توانید اپلیکیشن خود را آپدیت کنید و فروش را چند برابر نمایید.

اشتباه دهم: رها کردن اپلیکیشن پس از انتشار

بسیاری از مدیران فکر می‌کنند روزی که اپلیکیشن در کافه‌بازار یا گوگل‌پلی منتشر شد، کار تیم برنامه‌نویسی تمام شده است و باید جشن بگیرند! اما واقعیت این است که روز انتشار، روز اولِ کار است.

اپلیکیشن‌ها موجودات زنده‌ای هستند که در محیطی به شدت متغیر زندگی می‌کنند. سیستم‌عامل‌های اندروید و iOS هر سال آپدیت‌های جدیدی ارائه می‌دهند. اگر اپلیکیشن شما به‌روزرسانی (Update) نشود، روی گوشی‌های جدید دچار باگ و کرش (Crash) خواهد شد.

رها کردن اپلیکیشن، عدم رفع باگ‌هایی که کاربران گزارش می‌دهند، و اضافه نکردن امکانات جدید بر اساس بازخوردها، باعث می‌شود که اپلیکیشن شما خیلی زود بوی کهنگی بگیرد و توسط کاربران به سطل زباله گوشی‌ها منتقل شود. داشتن قرارداد پشتیبانی مستمر با شرکت طراح، یک الزام حیاتی است.

چگونه گپیار شما را از این اشتباهات میلیون تومانی نجات می‌دهد؟

احتمالاً با خواندن این ۱۰ اشتباه، متوجه شده‌اید که طراحی اپلیکیشن موبایل، یک کار فریلنسری یا پروژه‌ای نیست که بتوان آن را به شرکت‌های نامعتبر سپرد. یک خطای کوچک در امنیت، تجربه کاربری (UX) یا نادیده گرفتن بازاریابی، می‌تواند تمام بودجه و امیدهای شما را از بین ببرد.

شما برای موفقیت در بازار بی‌رحم اپلیکیشن‌ها، به یک تیم ۳۶۰ درجه نیاز دارید. ما در گپیار، صرفاً "کد" نمی‌نویسیم؛ ما شریک تجاری شما برای خلق یک کسب‌وکار موبایلی هستیم.

با انتخاب گپیار، این مزایا را گارانتی می‌کنیم:

به رقبایتان اجازه ندهید در جیب مشتریان شما جای بگیرند!

اگر می‌خواهید ایده خود را بدون ریسک و با بالاترین استانداردهای جهانی به یک اپلیکیشن پول‌ساز تبدیل کنید، همین حالا تلفن را بردارید و با دپارتمان فنی گپیار تماس بگیرید. برای مقایسه مسیر، مزایا و معایب ساخت اپلیکیشن را هم ببینید.

سوالات متداول درباره خطرات طراحی اپلیکیشن